Ο Τρυποκάρυδος ξέθαψε με το μαγικό του ράμφος ένα άρθρο που- αν και παλιό- είναι και πάλι επίκαιρο. Δημοσιεύθηκε στο Έψιλον της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας στις 20 Μαρτίου του 2005, αλλά είναι σαν να γράφτηκε μόλις χθες, αφού φυσικά και τίποτα δεν έχει αλλάξει απο τότε. Ο Μπόνο ανέκαθεν χρησιμοποιούσε τις "ανησυχίες" του για τον τρίτο κόσμο και πετύχαινε τα εκατομμύρια των θαυμαστών του να καταναλώνουν με μανία τα μουσικά-και όχι μόνο- υποπροϊόντα που λανσάρει, και να τον λατρεύουν σαν επίγειο θεό, σαν το νέο μεσσία... Τα πιστά πρόβατα του παγκόσμιου κοπαδιού του θα τον ακολουθήσουν και φέτος στη νέα περιοδεία των u2, αποδεικνύοντας μας για ακόμη μία φορά πως η βλακεία δεν είναι χαρακτηριστικό των ζώων, αλλά των ανθρώπων , των "ανώτερων" πνευματικά όντων του πλανήτη...

Τι ειναι τελικα ο τραγουδιστης των U2? Εκπροσωπος των φτωχων η αλλοθι των ισχυρων? Ταραζει τα νερα η μοιαζει με κολυμπηθρα του Σιλωαμ για καθε "στριμωγμενο" πολιτικο, τεχνοκρατη, μεγιστανα? Λιγο πριν απο την περιοδεια του ροκ γκρουπ, αναβει και παλι η συζητηση για τον αμφιλεγομενο αρχηγο του.

Φαλτσαρει ο Μπονο

Κατα μια πανεξυπνη ρηση του καθηγητη Πανεπιστημιου Γιαννη Πανουση, εαν καποιος λεει οτι ανηκει στην αριστερα καλο ειναι να ρωτηθει: "Αριστερα μπαινοντας η βγαινοντας?". Ο διασημος Ιρλανδος τραγουδιστης των U2,Μπονο -κατα κοσμο Paul Hewson- προσφατως μπηκε στο Παγκοσμιο Οικονομικο Φορουμ του Νταβος και κατοπιν "βγηκε" φωτογραφια πλαι στους Τονι Μπλερ, Μπιλ Γκειτς και Μπιλ Κλιντον. Ο φακος αποθανατισε τον Μπονο στο αριστερο ακρο της παρεας των ισχυρων με τυπικη ροκ εμφανιση να σχηματιζει με τα δαχτυλα του το σημα της νικης. Ομως, προς επιρρωση της ρησης Πανουση, η θεση του φανταζε αφορητα δεξια για οποιον τους εβλεπε απο την αντιθετη πλευρα, απεναντι. Αρκετοι απο τους "απεναντι" εξοργιστηκαν με τον Ιρλανδο βαρδο, ο οποιος κατα τη διαρκεια του Φορουμ εδωσε συνεντευξη Τυπου -για την παγκοσμια φτωχεια- απο κοινου με τον προεδρο της Microsoft Μπιλ Γκειτς και τον Βρετανο πρωθυπουργο Τονι Μπλερ.
"Τι δουλεια νομιζει πως εχει με ολους αυτους τους δυναστες -τεως και νυν- του πλανητη?". Απορια ενος λατρη των U2, εκπεφρασμενη σε καποια ιστοσελιδα. Ετερος οπαδος του συγκροτηματος γινεται περισσοτερο δηκτικος: "Μπονο, η προσεχης περιοδεια της μπαντας ουτως η αλλως sold out θα ειναι. Εσυ ομως ξεπουλιεσαι, αν θεωρεις καλο διαφημιστικο τρικ την παρεα με τον Μπλερ, και μαλιστα την ωρα που ο κοσμος συζητα για τα βασανιστηρια Ιρακινων κρατουμενων απο Βρετανους στρατιωτες". Υπερβολικη καχυποψια τα περι διαφημισης? Ισως. Ομως το περασμενο φθινοπωρο ο Μπονο ετρεξε προθυμα στο συνεδριο των Βρετανων εργατικων, επιθυμωντας να βελτιωσει την εικονα του φιλου του Τονι Μπλερ. Ηταν λιγο πριν κυκλοφορησει ο τελευταιος δισκος των U2. Στο Νταβος εσπευσε ενω προετοιμαζεται η παγκοσμια περιοδεια του συγκροτηματος. Αν δεν προκειται για απλες συμπτωσεις, ειναι τυπικες εφαρμογες ενος πολυ απλου κανονα: προσελκυουμε τους εξ αριστερων με την ανεξοδη φρασεολογια μας και τους εκ δεξιων με τις "καθως πρεπει" συναναστροφες μας...

Δεν λειπει φυσικα και ο αντιλογος: "Ειναι καλο να θυμιζει κανεις συχνα τι προβλημα της φτωχειας και των χρεων του Τριτου Κοσμου και αν γι'αυτο χρειαζεται να αναμιχθει με μερικους κουστουμαρισμενους ηλιθιους, αξιζει τον κοπο". Η διαμαχη για τον Μπονο στην πραγματικοτητα εχει αρχισει εδω και μερικα χρονια. Ιδου ορισμενα ερωτηματα που ειχαν θεσει καποιοι, με λογοπαιγνια, στο διαδικτυο: "Activist or Adventurist?" ("Ακτιβιστης η Τυχοδιωκτης?"). "Socialist Rebel or Social Climber?"("Σοσιαλιστης Ανταρτης η Αριβιστας?").
Ασφαλως οι U2 δεν υπηρξαν ποτε δεδηλωμενοι υμνητες των απανταχου εξεγερσεων, ουτε ενθερμοι κηρυκες της κοινωνικης ανυπακοης. Οι U2 ειναι ενα mainstream συγκροτημα με ποικιλη θεματολογια, η οποια εμπεριεχει κατα καιρους πολιτικες νυξεις. Εχουν ευρυτατο κοινο, εξ ορισμου ανομοιογενες, αφου παγκοσμιως εδω και χρονια το Νο1 συγκροτημα σε πωλησεις δισκων και το Νο2 (μετα τους Rolling Stones) ως προς την προσελκυση κοσμου, στις ζωντανες εμφανισεις τους. Γιατι λοιπον ο Μπονο κρινεται τοσο αυστηρα? Διοτι απλουστατα τα καμωματα του δειχνουν ασυμβατα οχι μονο προς τις πολιτικες αναφορες του πρωιμου καλλιτεχνικου εργου της μπαντας, αλλα και προς το προφιλ του "αιρετικου" που ο ιδιος θελησε να προβαλει. Βαρυγδουπα και υπερφιαλα, μαλιστα.

"Δυστυχως στην εποχη μας δεν υπαρχουν φωτεινα μυαλα οπως του Μαρξ και του Λενιν", ειχε πει ο Μπονο το 1991, τοτε που οι U2 προσεφεραν τον τελευταιο -εως σημερα- πραγματικα σημαντικο και πανεμορφο δισκο τους (το "Achtung Baby"). Πολλοι εντυπωσιαστηκαν -θετικα η αρνητικα- με τη δηλωση του αυτη, αλλα δεν ηταν δα και εκπληξη πρωτου μεγεθους. Εγινε αλλωστε στον αποηχο των πολιτικων υμνων, τους οποιους ο Μπονο ειχε δημιουργησει στο πρωτο ημισυ της δεκαετιας του 1980: "Sunday Bloody Sunday", "The Refugee", κλπ. Στη δεκαετια του 1990 ο καλλιτεχνης εντυπωσιασε δυο-τρεις φορες με πολιτικες δηλωσεις του, εκ των οποιων η πλεον δηκτικη επληξε τον Γαλλο προεδρο Σιρακ - και μαλιστα επι Γαλλικου εδαφους: "Τι πανεμορφη χωρα εχετε, αλλα και τι καραγκιοζη προεδρο...". Αιτια, οι πυρηνικες δοκιμες της Γαλλιας στο Νοτιο Ειρηνικο.
Ελα ομως που μετα τη διαμαρτυρια για το Νοτιο Ειρηνικο επηλθε η θεαματικη "ειρηνευση" με τις οικονομικες και πολιτικες ελιτ! Η μεθοδος απλη: μπορεις να "ταραζεις τα νερα" με συχνες αναφορες στο δραμα του Τριτου Κοσμου και ταυτοχρονως να γινεσαι κολυμπηθρα του Σιλωαμ για καθε βαλλομενο συντηριτικο πολιτικο, τεχνοκρατη η μεγιστανα. Δακρυα για τα θυματα, χειραψιες με τους θυτες. Μια φωτογραφιση η περιοδεια με τον Μπονο ειναι πλεον η απλουστερη μεθοδος εξαγνισμου των παντων. Οσοι γραφηκαν στην "επετηριδα", εξυπηρετηθηκαν. Παραγοντες του Διεθνους Νομισματικου Ταμειου, υπερσυντηρητικοι γερουσιαστες οπως ο Χολμς, κυβερνητικα στελεχη οπως ο Αμερικανος πρωην υπουργος Οικονομικων Πολ Ο'Νιλ. Παλιοτερα θελησε ο Μπιλ Γκειτς να "καθαρισει" τα αφτια του απο τις αποδοκιμασιες και το προσωπο του απο τις τουρτες που του ειχαν ακτιβιστες. Στην κολυμπηθρα του Μπονο-Σιλωαμ ετρεξε ο ανθρωπος. Ο Ιρλανδος τραγουδιστης κουνουσε συγκαταβατικα το κεφαλι του την ωρα που ο ιδιοκτητης της Microsoft ορκιζοταν πιστη στον "ανθρωπινο καπιταλισμο". Το "Time" ανανεωσε τα νερα της κολυμπηθρας του Μπονο-Σιλωαμ το Μαρτιο του 2002, ανακηρυσσοντας τον τραγουδιστη επιδοξο "σωτηρα" των φτωχων, αλλα ποιος περιμενε οτι εκει θα "αναβαπτιζοταν" κι ο προεδρος Μπους, δυο μηνες πριν απο την επιθεση στο Ιρακ? Για προφανεις λογους τον Ιανουαριο του 2003, οταν σε ολοκληρο τον κοσμο προετοιμαζοταν οι ογκωδεις διαδηλωσεις εναντιον της επικειμενης επιδρομης στο Ιρακ, ο Αμερικανος προεδρος ανακοινωσε οτι θα αυξησει κατα 2.5δις δολαρια τη χρηματοδοτηση για την καταπολεμηση του AIDS στον Τριτο Κοσμο. Ο Μπονο δεν αρκεστηκε σε μια απλη εκφραση ικανοποιησης. Χαρακτηρισε τον Μπους "οραματιστη"! Αλλωστε, λιγο νωριτερα ειχε "εξηγησει" τη μεταστροφη του απο τον Μαρξ στον Μπλερ και εν γενει στην κουστωδια των πολιτικων, με τους οποιους κανει δημοσιες σχεσεις: "Τους ειχα παρεξηγησει, δουλευουν σκληρα για εμας...". Μαλλον ο "ακτιβιστης" κυριος Μπονο μασ δουλευει. Χοντρα...

Διονυσης Ελευθερατος - Περιοδικο Ε - 20/03/2005